Het “geheime” masterplan van Bao Living: deel twee.

May 7, 2020

Het “geheime” masterplan van Bao Living: deel twee.

Het eerste masterplan dat we zo'n 3 jaar geleden (juni 2017) schreven, is onlangs in de laatste fase van uitvoering gekomen. Laten we snel de belangrijkste conclusie van dat vorige plan herhalen en bekijken waaruit het bestond.

‍

Masterplan deel één:

‍

  1. Een SAM-prototype bouwen.
  2. Onze theoretische veronderstellingen valideren op dit prototype.
  3. SAM's verkopen aan een B2B-markt (projectontwikkelaars, bouwbedrijven, …)
  4. Continu investeren in R&D om de functionaliteit en efficiëntie van SAM te verhogen.
  5. Op lange termijn de winst investeren in andere producten die de overstap kunnen versnellen van vrij dure, vervuilende en stresserende bouwtechnieken naar betaalbaardere en duurzamere woonoplossingen.

‍

In dit tweede plan bekijken we waar we staan in de uitvoering van dat eerste “masterplan”, maar we kijken ook wat vooruit om te zien waar we naartoe gaan. Meer bepaald gaan we dieper in op punt 4 en 5 van deel één. In 2017 werden die nog vaag omschreven, intussen zijn ze wat duidelijker geworden. Maar eerst een stap terug.

‍

Waarom een masterplan (deel twee) schrijven?

De oefening op zich is heel krachtig. Ze verplicht de organisatie om een duidelijk aantal doelen te bepalen en de urgentie ervan te rangschikken. Ze zet alle teamleden en de verschillende betrokkenen in dezelfde richting, en bovendien maakt ze de doelen heel publiek, waardoor de verantwoordelijkheid sterk toeneemt. Dat betekent niet dat afwijken van deze doelen nooit een optie is, maar de drempel om dat te doen wordt wel een stuk hoger. Een bijkomend voordeel is dat door dit “masterplan” naar de buitenwereld te communiceren, onze acties begrepen worden binnen het grotere geheel.

‍

Wat doen jullie ook alweer?

Het doel van Bao Living was en blijft om de overstap te helpen versnellen van de huidige vrij dure en zeer vervuilende bouwmethodes naar betaalbaardere en duurzamere woonoplossingen. We blijven geloven dat dit een heel constructief en zinvol doel is, omdat de kosten van wonen wereldwijd blijven stijgen en de milieu-impact van de bouwsector zo alarmerend hoog blijft. (30% van de wereldwijde jaarlijkse uitstoot van broeikasgassen, 33% van al het afval en tot 40% van het totale energieverbruik).

‍

Grafiek van de wereldwijde reële woningprijsindex

‍

Dat betekent dat als we willen evolueren naar een echt klimaatneutrale samenleving, dat heel moeilijk wordt zonder enorme vooruitgang op de cijfers hierboven. Natuurlijk kan je je altijd afvragen: “Waarom zouden we naar een klimaatneutrale samenleving evolueren?”

‍

Wel, voorlopig leven we in een systeem (de planeet aarde) dat per definitie beperkte grondstoffen heeft. Op een bepaald moment raken die op en stort de beschaving in. Dat betekent dat we hoe dan ook naar een gesloten kringloopeconomie moeten evolueren. Hoe sneller we dat bereiken, hoe minder vervuiling onze omgeving zal bevatten en hoe lager het koolstofgehalte in onze lucht zal zijn. Zowat alle wetenschappers zijn het erover eens dat een verdere sterke stijging van het koolstofgehalte in de atmosfeer en de oceanen veel levens negatief kan en zal beïnvloeden. Dus hoe sneller we klimaatneutraal worden, hoe beter.

‍

De bouwsector is verantwoordelijk voor 40 procent van het Europese energieverbruik, 36 procent van de broeikasgasuitstoot en 33 procent van het afval
Bron: https://www.worldgbc.org/sites/default/files/UNEP%20188_GABC_en%20(web).pdf

‍

Hoe Bao Living een positieve impact zou hebben op deze problemen, was bij de start echter niet duidelijk. Zoals vermeld in ons eerste masterplan kwam de doorbraak toen we twee grote delen van het bouwproces van elkaar begonnen te scheiden: de bouw van de structuur van een gebouw (A) en de installatie van de verschillende technieken in die structuur (B). We geloven dat beide fases veel betaalbaarder en duurzamer kunnen worden als we ze van elkaar scheiden en de productie ervan zoveel mogelijk naar een (geautomatiseerde) productieomgeving verplaatsen. Laten we wat dieper ingaan op deze twee elementen.

‍

We duiken erin!

A: structurele onderdelen (muren, trappen, daken, ramen, deuren, …).
Toen we aan de bovenstaande problemen begonnen te werken, focusten we eerst op deel één: de structurele onderdelen. Via een grondige marktstudie beseften we dat er op dat vlak al aanzienlijke vooruitgang geboekt werd door het toenemende gebruik van producten zoals CLT en andere modulaire bouwsystemen. De markt evolueerde voor dit deel van het bouwproces in de juiste richting. Daarom verlegden we onze aandacht en begonnen we te focussen op het tweede deel van het bouwproces: de technieken.

‍

B: technieken (verwarming, ventilatie, sanitair, elektriciteit, verlichting, vast meubilair, ….).
Door de afgelopen jaren aan dit tweede deel te werken, beseften we dat ook dit uit twee afzonderlijke elementen bestaat:

‍

  • De technieken op “woonniveau” (oftewel keuken, badkamer, lokale verwarming en ventilatie, domotica, …).
  • De technieken op “gebouwniveau” (oftewel alle soorten centrale verwarmings- en ventilatiesystemen, zonne-energie, batterijopslag, internetnetwerk, regenwaterfiltering, …).

‍

Toen we aan dit deel van het bouwproces begonnen te werken, focusten we eerst op de technieken op woonniveau. Zo is SAM ontstaan.

‍

Hoe SAM zou helpen om bouwen betaalbaarder en duurzamer te maken, en wat we moesten doen om SAM te lanceren, lees je in deel één van onze “geheime” masterplanreeks. Het belangrijkste doel van deze tweede editie is vooruitkijken naar de toekomst van SAM en, nog breder, naar de toekomst van Bao Living als geheel. Laten we dus achter de schermen gaan kijken.

‍

Waaruit bestaat dat vage “punt 4” uit deel één?

Wat echt telt om een duurzame bouwtoekomst te versnellen, is het productievolume van onze producten zo snel mogelijk opschalen. Daarbij moeten we wel proberen om de milieu-impact van onze producten zo laag mogelijk te houden. Al onze R&D-inspanningen zijn op deze twee variabelen gericht. We leggen dit hieronder wat verder uit:

‍

Productie opschalen: het grootste onderdeel van onze SAM is het kastwerk waaruit hij bestaat. De productie op grote schaal van dit soort kastwerk is een technische uitdaging die al geruime tijd opgelost is. Dat is een groot voordeel voor ons: we kunnen aansluiten op deze bestaande productie-infrastructuur. De grootste uitdaging is om dat “aansluiten” zo eenvoudig en foutloos mogelijk te maken. Daarvoor hebben we onze SAM-configurator ontwikkeld, die bestaat uit verschillende interactieve elementen voor kasten, sanitair en bekabeling. Deze technologie helpt ons niet alleen om de verschillende productie-elementen te vertalen naar productiesites, maar ook enorm bij het ontwerpen van de verschillende plannen voor onze klanten. Met de publieke lancering van de eerste versie begin dit jaar kunnen onze klanten hun eigen SAM's heel snel aanpassen en personaliseren.

‍

Het SAM proces in drie stappen: ontwerp, productie en levering
Een visuele voorstelling van ons huidige proces van ontwerp tot productie. Links zie je de verschillende elementen van onze huidige 3D-configurator.

‍

We gaan sterk inzetten op de verdere ontwikkeling van deze software. Zo kan de klant de nodige keuzes voor de afwerking zelf maken, op een heel duidelijke en transparante manier, terwijl hij de prijs in realtime ziet veranderen. We geloven dat zo'n ervaring een enorme verbetering is ten opzichte van de huidige werkwijzen.

‍

Andere essentiële elementen om de productie op te schalen, zijn strategische partnerschappen met HVAC- en elektriciteitsinstallateurs in elke markt waar we actief worden, en het verder verhogen van het aandeel werk dat in een fabrieksomgeving gebeurt. Voor beide elementen voeren we nu de bijhorende roadmaps uit.

‍

Milieu-impact: de belangrijkste maatstaf die we hiervoor volgen, is het percentage van SAM dat gedemonteerd en opnieuw in de juiste materiaalkringloop opgenomen kan worden. Het systematisch gebruiken van gerecycleerde materialen wordt een essentieel onderdeel van dit proces. We komen steeds dichter bij de volle 100%, maar voor bepaalde onderdelen lijkt de markt nog geen oplossing te bieden. Dat zijn de lastige stukken. Om dat op te lossen, gaan we telkens na of het interessant is om die onderdelen zelf te produceren. Uiteraard binnen de beschikbare middelen en beperkingen. Door dit proces verder te zetten, willen we zo snel mogelijk de volledige levenscyclus van SAM sluiten. In afwachting daarvan zijn we gestart met een programma om bomen te planten dat de huidige koolstofimpact van de geïnstalleerde SAM's compenseert. Zo beperken we onze negatieve milieu-impact zoveel mogelijk terwijl we naar klimaatneutraliteit toewerken.

‍

SAM module in het Circular Retrofit Lab in Brussel
Een van de twee SAM's in het Circular Retrofit Lab in Brussel. Dit project is een van de 6 internationale casestudy's van het HORIZON2020-project Buildings As Material Banks (BAMB).

‍

Een ander belangrijk element dat de duurzaamheid van een product bepaalt, is de lengte van de levensduur. Hoe langer een product gebruikt wordt, hoe lager de milieu-impact per jaar. Om de levensduur van elke SAM te maximaliseren, gaan we sterk investeren in service. We geloven dat we hier een concurrentievoordeel hebben dankzij de terugkerende technische oplossingen in onze SAM. Dat vermindert de complexiteit van onderhoud enorm, zeker in combinatie met slimme meettoestellen die via systematische controlemomenten de slijtage van elk toestel kunnen aangeven. Zo worden preventieve onderhoudscontracten mogelijk, zoals we die kennen uit andere sectoren zoals de luchtvaart en de auto-industrie.

‍

Had je het over andere producten?

Punt 5 van ons eerste masterplan luidde: “de winst investeren in andere producten die de overstap kunnen versnellen van vrij dure, vervuilende en stresserende bouwtechnieken naar betaalbaardere en ecologischere woonoplossingen.” Nu we al een paar jaar actief zijn in de sector, krijgen we een beter idee van wat die producten zouden moeten zijn.

‍

Zoals hierboven vermeld, bestaat het technische deel van een bouwproject eigenlijk uit twee elementen: “woonniveau” en “gebouwniveau”. Onze SAM dekt het woonniveau, dus een logisch tweede product zou het gebouwniveau dekken. (Eigenlijk hebben we al projecten in ontwikkeling die bijna beide elementen dekken door een warmtepomp in SAM te installeren. Maar ik dwaal af.) Het idee is vergelijkbaar met onze SAM: zoveel mogelijk werk in de fabriek doen en automatiseren, en het ontwerp zo modulair en softwaregestuurd mogelijk maken. Zo verdwijnen inefficiënties en daalt de complexiteit sterk, wat op zijn beurt de prijs verlaagt en service eenvoudiger maakt. Als we deze twee producten naast elkaar kunnen ontwikkelen en produceren (met verweven software- en servicemogelijkheden), dekken we de volledige technische kant van een gebouw. Dan ontbreekt er nog maar één groot onderdeel van het bouwproces: de structuur zelf…

‍

Kortom, masterplan deel twee is:

  1. R&D blijven richten op het verder vereenvoudigen van de opschaling van onze SAM, met een zo laag mogelijke milieu-impact. (2020-…)
  2. Echt kostenefficiënte servicecontracten voor onze SAM introduceren, met slimme meettoestellen en onze terugkerende selectie van technische toestellen. (2022)
  3. Een sterk tweede product ontwikkelen dat focust op het deel “gebouw en energieproductie” van de technieken en dat goed aansluit op de software- en servicemogelijkheden van SAM. (2023)
  4. Partnerschappen uitbouwen met producenten van duurzame modulaire structuren en hun oplossing volledig afstemmen op onze twee bestaande producten. (2024)
  5. Een totaaloplossing worden voor duurzaam bouwen. (2024-…)

‍

Nogmaals, niet doorvertellen…

‍

Team Bao